Find your benefit

Eger puqaranıń jaylasqan ornı haqqında onıń jasaw ornında bir jıl dawamında maǵlıwmatlar bolmasa, mápdar shaxslardıń arzasına muwapıq sud bul puqaranı biydárek joǵalǵan dep tabıwı múmkin. Bunıń ushın jas óspirimniń nızamlı wákili yamasa ....Qáwenderlik hám qáwenderlik uyımı esaplanǵan "Insan" orayı erjetpegen balanıń máplerin qorǵaw ushın sudqa arza kirgizedi (1-qosımsha, 6-bánt).

Sudlar shaxstı biydárek joǵalǵan dep tabıw haqqında qarar qabıl etkende, bul haqqında 24 saat ishinde "Insan" orayına xabar beriwi shárt (2-qosımsha, 5-bánt).

Eger ákesi de hám anası da rásmiy biydárek joǵalǵan dep tabılsa, balaǵa rásmiy túrde "ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan bala" degen status beriledi hám "Sociallıq qorǵaw" MSda dizimge alınadı (2-qosımsha, 13-bánt).

"Insan" orayı biydárek joǵalǵan ata-anadan qalǵan múlkti pútin saqlaw ilajların kóredi hám notarial organlarda balanıń máplerin kórsetedi (1-qosımsha, 6-bánt).

Awa, "Insan" orayı balaǵa baǵıwshısın joǵaltqanlıq napaqası yamasa pensiya rásmiylestiriliwin támiyinlew ushın barlıq hújjetlerdi tayarlaydı (1-qosımsha, 6-bánt "j" kishi bánti).

Birinshi náwbette tuwısqanları shańaraǵına (qáwenderlik), eger imkanı bolmasa tutınǵan (foster) shańaraqqa jaylastırıladı (2-qosımsha, 8-bánt).

Awa, eger balanıń shaxsın tastıyıqlawshı hújjetleri joytılǵan bolsa, "Insan" orayı olardı tiklew yamasa dáslepki tárizde alıw ilajların kóredi (2-qosımsha, 13-bánt).

Talaban jasaw ornına qaramastan sabaqlarǵa qatnasıwı qolay bolǵan aymaq boyınsha "Insan" orayına múrájat etiwi múmkin.

Perzentlikke alıwdı qálewshi shaxslar hám balanı tutınǵan (foster) shańaraq, professional (terapevtik) shańaraqqa alıwdı qálewshi barlıq talabanlar ushın 7-qosımsha, 6-bánt).

Jetim hám ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan balalardı tárbiyalaw, huqıqıy minnetlemeler sıyaqlı máselelerdi ańlawı ushın talabanlar arnawlı tayarlıqtan ótiwi kerek. Arnawlı kurslardı oqımaǵan talabanlar balanı tárbiyalawshı sıpatında esapqa qoyılmaydı.

"Insan" sociallıq xızmetler orayına yamasa Agentliktiń aymaqlıq basqarmasına tikkeley múrájat etiledi.

Eger talaban Agentlik sistemasındaǵı orayda oqıǵan bolsa, sertifikat nusqasın tapsırıw shárt emes, maǵlıwmatlar wákillikli organ tárepinen ǵárezsiz túrde alınadı (3-qosımsha, 9-bánt).

Jetim balalardıń psixologiyası, olardıń jańa shańaraqqa beyimlesiwi, huqıqıy hám sociallıq juwapkershilik hám de tárbiya metodları (7-qosimsha).

Oqıw kursları Sociallıq qorǵaw sisteması xızmetkerleriniń mamanlıǵın arttırıw orayı tárepinen tastıyıqlanǵan arnawlı baǵdarlama hám saatlar sheńberinde shólkemlestiriledi.

Mámleketlik pensiya alıw huqıqına iye bolmaǵan qaytıs bolǵan shaxstıń qaramaǵında bolǵan shańaraqtıń miynetke jaramsız aǵzalarına

Ayına 820 000 sum etip belgilenedi hám keyingi hárbir miynetke uqıpsız shańaraq aǵzası ushın - 270 000 sumnan qosıladı.

Tek ǵana Baraka mobil qosımshası arqalı onlayn. Qaǵaz hújjetler yamasa orayǵa barıw talap etilmeydi, tek ǵana elektron sorawnama toltırıladı.

Yaq, arzalardı qabıllawda hesh qanday waqıt sheklewleri joq.

Miynetke jaramsızlıq dáwirine

Qarar qabıl etilgennen soń (tayınlaw yamasa biykarlaw), nátiyje mobil telefonıńızǵa SMS túrinde jiberiledi.

Plastik karta (bank kartasına ótkeriw) yamasa naq pul (Xalıq banki xızmetkerleri tárepinen máhállege jetkerip beriw) arqalı.

Pensiya tayınlanǵan bolsa, qaytıs bolǵan shaxstıń qaramaǵında bolǵan shańaraqtıń miynetke uqıpsız aǵzaları bolmasa, miynetke uqıpsız aǵzaları 18 jasqa tolǵan bolsa hám bilimlendiriw shólkeminiń oqıwshısı yamasa studenti bolmasa.

1. Talaban kurslarǵa qabıl etilip, offlayn sabaqlarǵa qatnasıp atırǵan dáwirde oǵan "Insan" sociallıq xızmetler orayı tárepinen maǵlıwmatnama beriledi.

2. Talaban Sociallıq qorǵaw sisteması xızmetkerleriniń mamanlıǵın arttırıw orayında oqıw kursın tolıq tamamlaǵanınan soń 1 jumıs kúni ishinde sertifikat rásmiylestiriledi (7-qosımsha).

Eger talaban Agentlik janındaǵı Qánigeligin arttırıw orayında oqıǵan bolsa, sertifikat nusqasın tapsırıw shárt emes - wákillikli organ tárepinen ǵárezsiz túrde alınadı (3-qosımsha, 9-bánt).

Balanı perzentlikke alıw yamasa foster shańaraqqa alıw ushın arzaǵa qosımsha etiletuǵın májbúriy hújjet bolıp esaplanadı. Ol bolmasa arza kórip shıǵılmaydı.

Talaban tayarlaw kursınan tabıslı ótkeni haqqındaǵı sertifikat alǵannan soń úsh jıl dawamında tárbiyalaw ushın bala almaǵan bolsa, usı Rejede belgilengen tártipke muwapıq tayarlaw kursınan qayta ótiwi talap etiledi (7-qosımsha, 26-bánt).

Talabanlar "Insan" sociallıq xızmetler orayına tikkeley kelgen halda múrájat etedi (6-qosımsha, 15-bánt).

1. Arza (erli-zayıplınıń razılıǵı menen);
2. Densawlıǵı haqqında medicinalıq juwmaq;
3. Tayarlaw kursınan ótkenligi haqqında sertifikat (3-bánt).

Talabannıń jasaw ornı boyınsha "Insan" orayına arza menen múrájat etken dáwirden baslap 1 ay ishinde (3-qosımsha)

2025-jıl 1-fevraldan baslap ShBÚ shólkemlestiriw hám saplastırıw Sociallıq qorǵaw milliy agentligi aymaqlıq basqarmasınıń qararı tiykarında ámelge asırıladı (Hákimliklerdiń wákilligi saplastırılǵan).

Sistema arqalı skoring bahalaw nátiyjelerine bola talaban (shańaraq) tıń tólew qábileti haqqındaǵı maǵlıwmatlar avtomatikalıq túrde qáliplestiriledi (qarardıń 3-bánt "v" kishi bánti).

Jetim balalar hám ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan balalardı tárbiyaǵa (patronatqa) alǵan tutınǵan ata-analarǵa (2-bánt).

2025-jıldan baslap Sociallıq qorǵaw milliy agentligine respublika byudjetinen ajıratılǵan qarjılar esabınan (2-bánt).

Balalardı máwsimlik kiyim-kenshek hám ayaq kiyim menen támiyinlew qárejetlerin mámleket tárepinen qaplap beriw.

Tólemler tutınǵan ata-analardıń bank kartasına yamasa esap betine naq pulsız túrde ótkerip beriledi.

Bala 18 jasqa tolǵanda, patronat shártnaması biykar etilgende yaki bala ata-anasına qaytarılǵanda (6-qosımsha).

"Insan" sociallıq xızmetler orayınıń xızmetkerleri monitoring sheńberinde balanıń kiyim-kenshek penen támiyinlengenlik dárejesin úyrenip baradı (3-qosımsha).

Tiykarlawshı hújjetler usınılǵannan soń, qáwenderlikti toqtatıw haqqındaǵı qarar bir jumıs kúni ishinde rásmiylestiriledi (4-qosımsha).

Bala 18 jasqa (er jetkende) jetkende (4-qosımsha, 34-bánt).

Bala ata-anasına qaytarılǵanda, bala perzentlikke berilgende yamasa qáwender densawlıǵı sebepli óz minnetlemesin orınlay almasa (4-qosımsha).

Awa. Eger qáwender óz minnetlemelerin kerekli dárejede orınlamasa, qáwenderlikti óz mápi jolında paydalansa yamasa balanı qadaǵalawsız qaldırsa, "Insan" orayı qáwenderdi shetletedi.

Qáwenderlik toqtatılǵan kúnnen baslap bir jumıs kúni ishinde múlkti tapsırıw-qabıl etiw akti dúziledi. Túsindirme: bala qáwenderlikke berilgende balanıń múlki - onıń jeke iyeligindegi múlki bolıp qaladı, qáwenderdiń emes (1-qosımsha, 6-bánt).

Mápdar shaxslar "Insan" orayınıń bul qararı boyınsha nızamshılıqta belgilengen tártipte sudqa shaǵım etiwi múmkin (1-qosımsha, 7-bánt).

Jetim hám ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan jaslar "Jaslarǵa joldaslıq" baǵdarlamasına kirgiziledi hám 23 jasqa shekem sociallıq qollap-quwatlanadı (11-qosımsha).

Balanıń sociallıq statusı (jetim yamasa qarawsız) belgilengen kúnnen baslap, onıń turaq jayǵa mútájligin tekseriw hám esapqa alıw bir jumıs kúni dawamında "Sociallıq qorǵaw" MS arqalı ámelge asırıladı.

Óz atında turaq jayı bolmaǵan, ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan hám qáwenderlik organı esabında turǵan, 18 jasqa tolǵan jetim balalar (1-qosımsha, 6-bánt).

Eger balanıń atında úy bolsa, ol mákemege yamasa tutınǵan shańaraqqa berilgen jaǵdayda da, qáwenderlik organı úydi balanıń atında saqlap qalıw hám biyganalıstırmaw ilajların kóredi (1-qosımsha, 6-bánt).

2025-jıl 1-fevraldan baslap bul gezeklerdi qáliplestiriw hám júrgiziw tolıq "Insan" sociallıq xızmetler orayları tárepinen "Birden-bir milliy sociallıq qorǵaw" MS arqalı ámelge asırıladı.

18 jasqa tolıp, mákeme yamasa shańaraqtan shıqqan jaslar 23 jasqa shekem usı baǵdarlama sheńberinde turaq jay menen támiyinleniw, bántlik hám sociallıq beyimlesiw boyınsha individual járdem aladı (11-qosımsha).

Turaq jay berilgenge shekem olar waqtınsha turaq jay (ijara) menen támiyinleniwi yamasa arnawlı sociallıq turaq jaylarǵa jaylastırılıwı ilajları kóriledi.

Tek ǵana balanıń atında jasaw ushın jaramlı bolǵan jeke múlki bar ekenligi anıqlanǵan jaǵdayda ǵana gezekke qoyıw biykar etiliwi múmkin.

Bala ata-ana qaramaǵınan ayırılǵanlıǵı anıqlanǵan kúnnen baslap, oǵan qáwender tayınlaw máselesi uzaǵı menen bir ay dawamında (sırt jaǵdayda dáslepki qáwenderlik 3 kúnde) yamasa úyreniw nátiyjesinde kórip shıǵıladı.

Qáwenderlik - 14 jasqa tolmaǵan balalarǵa, ámengerlik bolsa - 14 jastan 18 jasqa shekemgi bolǵan jas óspirimlerge belgilenedi.

2025-jıl 1-fevraldan baslap barlıq qararlar rayon (qala) lıq "Insan" sociallıq xızmetler orayları tárepinen qabıl etiledi (Hákimliklerdiń wákilligi saplastırılǵan).

Tek erjetken, qatnasqa uqıplı, densawlıǵı jaqsı bolǵan hám sudlanbaǵan shaxslar. Birinshi gezekte balanıń jaqın tuwısqanlarına ústinlik beriledi (1-qosımsha, 6-bánt).

Awa, 10 jasqa tolǵan balaǵa qáwender yamasa ámenger tayınlawda onıń razılıǵı májbúriy esaplanadı.

Balanıń ómirine qáwip tuwılǵanda yamasa qıstawlı jaǵdaylarda, barlıq hújjetler jıynalǵanǵa shekem, bir jumıs kúni ishinde bala waqtınsha qáwenderge tapsırılıwı múmkin (4-qosımsha).

Awa, qáwenderlik yamasa ámengerlikti belgilew boyınsha mámleketlik xızmet pútkilley biypul kórsetiledi (Qarar, 85-bánt).

Talaban arza bergennen keyin, onıń sharayatların úyreniw hám talaban sıpatında esapqa alıw haqqındaǵı juwmaq bir jumıs kúni ishinde rásmiylestiriledi (3-qosımsha, 6-bánt).

Perzentlikke alıw tek puqaralıq isleri boyınsha sud tárepinen sheshiledi. "Insan" orayı bolsa sudqa tiykarlanǵan juwmaq beredi.

Awa, perzentlikke alıwshılar Agentlik janındaǵı orayda tayarlaw kursın ótken bolıwı hám sertifikatqa iye bolıwı shárt (7-qosımsha).

Perzentlikke alıwshılar hám perzentlikke alınıp atırǵanlar arasındaǵı jas ayırmashılıǵı 15 jastan kem bolmawı shárt (Shańaraq kodeksiniń talabı).

Perzentlikke alıw sırı nızam menen qorǵaladı. "Insan" orayı hám sud xızmetkerleri bul sırdı járiyalaǵanı ushın jınayıy juwapkershilikke tartıladı (1-qosımsha, 6-bánt).

Awa, perzentlikke alıwshılardıń ótinishine bola balaǵa olardıń familiyası beriliwi hám atı ózgertiliwi sud qararı menen belgilenedi.

Awa, qáwenderlik organı perzentlikke alınǵan balanıń jasaw hám tárbiyalanıw sharayatların turaqlı túrde monitoring etip baradı (3-qosımsha).

Awa, nızamshılıq talaplarına juwap beretuǵın (densawlıǵı, dáramatı, turaq jayı ornında bolǵan) jalǵız shaxslar da perzentlikke alıw huqıqına iye.

Bul jetim yamasa ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan balanı shártnama tiykarında tutınǵan (foster) shańaraqqa tárbiyaǵa beriw forması bolıp tabıladı.

Arzanı úyreniw hám talabanlar reestrine kirgiziw bir jumıs kúni ishinde (hújjetler tolıq bolsa) rásmiylestiriledi.

Rayon (qala) lıq "Insan" sociallıq xızmetler orayına yamasa Birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalı (my.gov.uz) arqalı onlayn (3-bánt).

Awa. Balanı tárbiyalaǵanı ushın tutınǵan ata-analarǵa hár aylıq tólemler hám balanıń kiyim-kenshek/ayaq kiyim qárejetleri qaplanadı (2-bánt).

"Insan" orayı hám balanı tárbiyaǵa alǵan shaxslar (tutınǵan ata-analar) arasında dúziledi (4-bánt).

Patronatta bala menen ata-ana ortasında huqıqıy (miyrasxorlıq) baylanıslar ornatılmaydı, bul tárbiyalaw ushın shártnamalıq kelisim bolıp esaplanadı.

Tutınǵan ata-analar menen shártnama dúzilgennen soń, kiyim-kenshek qárejetlerin qaplaw boyınsha qarar bir jumıs kúni ishinde rásmiylestiriledi.

Jetim balalar hám ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan balalardı shańaraqqa tárbiyaǵa (patronat) alǵan tutınǵan ata-analarǵa beriledi (2-bánt).

2025-jıldan baslap Sociallıq qorǵaw milliy agentligine respublikalıq byudjetten ajıratılǵan qarjılar esabınan qaplanadı (2-bánt).

"Insan" sociallıq xızmetler orayınıń sociallıq xızmetkeri monitoring dawamında balanıń máwsimlik kiyim-kenshek hám ayaq kiyim menen támiyinlengenligin turaqlı túrde tekserip baradı (3-qosımsha).

Bala 18 jasqa tolǵanda, patronat shártnaması biykar etilgende yaki bala ata-anasına qaytarılǵanda (6-qosımsha).

Yaq, balanı patronatqa alıw haqqındaǵı shártnama hám "Insan" orayınıń qararı bul tólemlerdi avtomatikalıq tárizde tayınlaw ushın tiykar boladı.

Ayrıqsha jaǵdaylarda (dáslepki qáwenderlik) hújjetler bir jumıs kúni ishinde rásmiylestiriledi. Ulıwma úyreniw hám qáwender tayınlaw procesi sistema arqalı jedel ámelge asırıladı.

Talabanlar "Insan" oraylarına tikkeley kelip yamasa Birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalı (my.gov.uz) arqalı onlayn múrájat etedi (3-bánt).

2025-jıl 1-fevraldan rayon (qala) hákimlikleriniń wákilligi saplastırılıp, qáwenderlikti rásmiylestiriw "Insan" sociallıq xızmetler oraylarınıń qararı menen ámelge asırıladı.

Arza, densawlıǵı haqqında juwmaq hám (eger perzentlikke alıw bolsa) tayarlaw kursı sertifikatı. Qalǵan maǵlıwmatlar (sudlanǵanlıq, dáramat, turaq jay) sistemadan avtomatikalıq túrde alınadı.

Birinshi náwbette balanıń jaqın tuwısqanlarına (ata, apa, aga-ini, ájapa-sińlii, ájaǵası, dayısı, dayısı ájapası) ústinlik beriledi (1-qosımsha, 6-bánt).

Awa, 10 jasqa tolǵan balaǵa qáwender yamasa ámenger tayınlawda onıń razılıǵı májbúriy esaplanadı (1-qosımsha).

Yaq, qáwenderlik hám ámengerlikti rásmiylestiriw boyınsha barlıq mámleketlik xızmetler biypul kórsetiledi.

ShBÚ shólkemlestiriw haqqında Agentlik aymaqlıq basqarması qararı shıqqannan soń, tólemlerdi rásmiylestiriw bir jumıs kúni dawamında ámelge asırıladı.

Balalardıń azıq-awqatı, kiyimi, ayaq-kiyimi, jumsaq úskeneleri hám jeke gigiena quralları ushın jumsalatuǵın qarjılardı (2-bánt).

2025-jıldan baslap Sociallıq qorǵaw milliy agentligine respublika byudjetinen ajıratılǵan qarjılar esabınan (2-bánt).

Awa, ShBÚn shólkemlestirgen ata-analarǵa balalardı tárbiyalaǵanı ushın nızamshılıqta belgilengen muǵdarda miynet haqı da tólenedi.

Qarjılar ShBÚ shólkemlestirgen ata-analardıń bank kartasına yamasa jeke esap betine hár ayda ótkerip beriledi.

Balanı patronatqa (tutınǵan shańaraqqa) beriw haqqında shártnama dúzilgennen soń, tólemlerdi rásmiylestiriw bir jumıs kúni dawamında ámelge asırıladı.

1. Bala kútimi (azıq-awqat hám basqa támiynat) ushın hár aylıq tólem;
2. Balanı kiyim-kenshek hám ayaq kiyim menen támiyinlew qárejetleri (2-bánt).

2025-jıldan baslap Sociallıq qorǵaw milliy agentligine respublika byudjetinen ajıratılǵan qarjılar esabınan (2-bánt).

Tutınǵan ata-analardıń bank kartasına yamasa jeke esap betine hár ayda pul ótkeriw jolı menen.

Balalardı shańaraqqa tárbiyaǵa alǵan (patronat) tutınǵan ata-analarǵa:
• Hárbir tutınǵan balanıń kútimi hám támiynatı qárejetleri ushın hár ayda eń kem miynetke haqı tólewdiń 1,5 esesi muǵdarında;
• Tutınǵan balalarǵa kiyim-kenshek hám ayaq kiyim satıp alıw ushın jılına bir márte miynetke haqı tólewdiń eń kem muǵdarınıń 3 esesi muǵdarında qarjılar tólenedi;

Yaq, qarjılar aylıq napaqa túrinde beriledi, biraq sociallıq xızmetker monitoring dawamında balanıń támiynatın tekserip baradı (3-qosımsha).

Arza tapsırılıp, barlıq tekseriwler juwmaqlanǵannan soń, talaban sıpatında esapqa alıw haqqındaǵı qarar bir jumıs kúni ishinde rásmiylestiriledi (3-qosımsha, 6-bánt).

1. Arza;
2. Medicinalıq juwmaq (VRK);
3. Tayarlaw kursın tamamlaǵanlıq sertifikatı (perzentlikke hám tutınǵan shańaraq ushın) (3-bánt).

Sudlanǵanlıq, neke jaǵdayı, turaq jayǵa iyelik etiw hám tólew qábileti (skoring) haqqındaǵı maǵlıwmatlar sistemadan avtomat túrde alınadı (3-bánt "v" kishi bánti).

Talabannıń balanı tárbiyalawǵa psixologiyalıq hám huqıqıy tayar ekenligin tastıyıqlaw ushın. Ol bolmasa talabanlar reestrine kiriw múmkin emes (7-qosımsha).

Awa, eger talabanda medicinalıq qarsı kórsetpeler bolsa, úy sharayatı talapqa juwap bermese yamasa skoring bahalawdan óte almasa.

Talabanǵa "Sociallıq qorǵaw" MS arqalı alternativ jaylastırıwǵa mútáj balalar haqqındaǵı maǵlıwmatlar usınıladı hám tańlaw procesi baslanadı.

Notarial organ sorawı kelip túsken kúnnen baslap, balanıń múlklik máplerin úyreniw hám juwmaq beriw bir jumıs kúni dawamında rásmiylestiriledi.

Balanıń atındaǵı kóshpeli hám kóshpes múlklerdi satıw, sawǵa etiw yamasa almastırıw sıyaqlı notarial kelisimlerdi ámelge asırıwda balanıń mápleri buzılmaytuǵının tastıyıqlaw ushın.

"Insan" orayı balanıń múlkin pútin saqlaw ilajların kóredi hám notarial organarda onıń múlklik máplerin qorǵawda qatnasadı (1-qosımsha, 6-bánt).

Bala anıqlanıwı menen onıń barlıq mámleketlik dizimnen ótetuǵın múlki "Sociallıq qorǵaw" MSda elektron formada esapqa alınadı (2-qosımsha, 21-bánt).

2025-jıl 1-fevraldan baslap barlıq juwmaqlar notarial organlarǵa "Elektron húkimet" sisteması arqalı sanlı túrde, bir jumıs kúni ishinde jiberiledi.

Tek ayrıqsha jaǵdaylarda, eger bul balanıń ómiri hám densawlıǵın saqlaw ushın oǵada zárúr bolsa hám qáwenderlik uyımınıń unamlı juwmaǵı bar bolsa.

Qáwender yamasa ámenger múrájat etkennen soń, balanıń mútájlikleri úyrenilip, ruqsatnama bir jumıs kúni dawamında elektron túrde rásmiylestiriledi.

Balaǵa tayınlanǵan pensiya, napaqa, aliment hám de onıń múlkinen keletuǵın dáramatlar (máselen, ijara haqınıń balaǵa tiyisli bólegi).

Balanıń múlklik huqıqların qorǵaw ushın. Qáwender pullardı tek balanıń támiynatı, bilimlendiriwi hám densawlıǵı ushın jumsawǵa májbúr (4-qosımsha).

Rayon (qala) lıq "Insan" sociallıq xızmetler orayına yamasa Birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalı (my.gov.uz) arqalı onlayn múrájat etiledi.

2025-jıl 1-fevraldan baslap ruxsatnama qaǵaz kórinisinde emes, al "Sociallıq qorǵaw" MS arqalı sanlı túrde qáliplestiriledi hám banklerge jiberiledi.

Eger qáwender qarjılardı balanıń máplerine qarsı jumsasa, qáwenderlik uyımı ruqsatnama beriwdi biykarlaydı hám qáwenderdi wazıypasınan azat etiw máselesin kórip shıǵadı (1-qosımsha).

Ádette, belgili bir múddetke (máselen, bir jılǵa) balanıń kúndelikli mútájlikleri ushın aylıq tólemlerdi alıwǵa ulıwma ruxsatnama beriledi. Iri satıp alıwlar ushın bolsa óz aldına ruxsatnama talap etiliwi múmkin.

Bul 18 jasqa tolmaǵan shaxstıń er jetkenler sıyaqlı barlıq puqaralıq huqıq hám minnetlemelerine (shártnama dúziw, múlkti basqarıw hám t.b.) iye bolıwı bolıp tabıladı.

Emansipaciya 16 jasqa tolǵan erjetpegen shaxslarǵa qollanıladı.

Shaxs miynet shártnaması boyınsha islep atırǵan bolıwı yaki ata-anasınıń (qáwenderiniń) razılıǵı menen isbilermenlik penen shuǵıllanıp atırǵan bolıwı shárt.

Ata-analardıń razılıǵı bolǵan jaǵdayda, qáwenderlik organı (Insan orayı) qararı bir jumıs kúni ishinde rásmiylestiriledi.

Rayon (qala) lıq "Insan" sociallıq xızmetler orayına yamasa Birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalı (my.gov.uz) arqalı onlayn múrájat etiledi.

Ata-ana yamasa qáwenderlerdiń razılıǵı bolmaǵan jaǵdayda, erjetpegen shaxstı tolıq háreketke uqıplı dep járiyalaw tek ǵana sud tártibinde ámelge asırıladı.

Awa, ol óziniń minnetlemeleri (máselen, keltirilgen zıyan yaki qarızlar) boyınsha ǵárezsiz juwapker boladı. Ata-anası endi onıń háreketleri ushın juwap bermeydi.

Nızamǵa kóre, 18 jasqa tolmay nızamlı nekege kirgen shaxslar, neke dizimge alınǵan waqıttan baslap avtomatikalıq tárizde tolıq háreketke uqıplı dep esaplanadı.

"Insan" sociallıq xızmetler orayınıń xızmetkeri qáwenderlik organı wákili sıpatında balanıń máplerin qorǵaw ushın qatnasadı.

Sud sorawı kelip túskennen soń, sociallıq xızmetker jaǵdaydı úyrenip, bir jumıs kúni dawamında tiykarlanǵan juwmaqtı tayarlaydı hám sudqa usınadı.

Balanıń jasaw ornın belgilew, ata-analıq huqıqınan ayırıw (yamasa tiklew), perzentlikke alıw hám balanı alıp qoyıwǵa baylanıslı barlıq islerde.

Balanıń jasaw sharayatı, shańaraqtaǵı ortalıq, balanıń ata-anasına bolǵan múnásibeti hám balanıń óz pikiri haqqındaǵı elektron úyreniw aktin.

Awa, sociallıq xızmetker 10 jasqa tolǵan balanıń pikirin óz aldına úyrenedi hám onı sudqa jetkeredi (1-qosımsha, 6-bánt).

Awa, eger balanıń ómiri hám densawlıǵına qáwip tuwılsa, oray óz baslaması menen ata-analıq huqıqın sheklew yamasa balanı shańaraqtan alıw boyınsha sudqa múrájat etedi.

Joq, qáwenderlik organınıń sudlarda qatnasıwı hám juwmaq beriwi biypul mámleketlik xızmet esaplanadı.

Balanıń atı yamasa familiyasın ózgertiwde onıń huqıqları menen mápleri buzılmaytuǵının qáwenderlik organı (Insan orayı) tárepinen tastıyıqlaw.

Ata-analar balanıń atı boyınsha kelise almasa yamasa 18 jasqa tolmaǵan balanıń familiyasın ózgertiw talap etilse.

10 jasqa tolǵan balanıń familiyasın ózgertiw ushın onıń razılıǵı májbúriy esaplanadı.

Bunday jaǵdaylarda at, familiya hám áke atı "Insan" orayınıń PHAJǵa jiberilgen juwmaǵı tiykarında beriledi (2-qosımsha).

Awa, arzanı Birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalı (my.gov.uz) arqalı jiberiw múmkin, juwmaq ta elektron túrde PHAJǵa jiberiledi.

Awa, eger familiyanı ózgertiw balanıń máplerine qayshı kelse (mısalı, miyras huqıqına tásir etse), biykarlaw juwabı beriledi.

Awa, "Insan" orayınıń sheshiminen narazı bolǵan tárepler nızamshılıqta belgilengen tártipte sudqa múrájat etiwi múmkin.

Bala sociallıq qorǵawǵa mútáj (jetim yamasa qarawsız) dep anıqlanǵan kúnnen baslap bir jumıs kúni dawamında onıń barlıq múlkleri sistemada esapqa alınadı.

"Insan" orayınıń sociallıq xızmetkeri Kadastr, JHQBB (GAI), bankler hám basqa da uyımlardıń bazaları arqalı avtomatikalıq túrde maǵlıwmatlardı aladı (2-qosımsha, 21-bánt).

Yaq, qáwender balanıń múlkin óz qálewi menen sata almaydı. Hár qanday kelisim ushın "Insan" orayınıń jazba ruxsatı (juwmaǵı) talap etiledi.

Tek ǵana balanıń máplerine xızmet etse (máselen, balanıń emleniwi ushın zárúr bolsa yamasa kishi úydi satıp, onıń atına úlkenirek úy alınǵanda).

Notarius balaǵa tiyisli múlk boyınsha pitimdi tek ǵana "Insan" orayınıń sistema arqalı jibergen bir jumıs kúni ishindegi unamlı juwmaǵı bar bolǵanda ǵana tastıyıqlaydı.

Awa, sociallıq xızmetker hár jılı keminde bir márte balanıń múlki pútin saqlanıp atırǵanın tekseredi hám nátiyjesin "Sociallıq qorǵaw" MSna kirgizedi.

Qáwenderlik saplastırılǵannan soń, barlıq múlkti basqarıw huqıqı bir jumıs kúni ishinde balanıń ózine tolıq qaytarıladı (akt tiykarında).

Eger qáwender yamasa úshinshi shaxslar balanıń múlkine zıyan jetkerse, "Insan" orayı balanıń mápin qorǵap, sudqa dawa arzası kirgizedi.

Bul awır sociallıq jaǵdaydaǵı hayallardı hám olardıń nárestelerin birgelikte saqlaw arqalı balanıń jetim qalıwınıń aldın alıwǵa qaratılǵan oray bolıp esaplanadı.

Hayal yamasa onıń jaqınları múrájat etkennen soń, jaǵday úyrenilip, bir jumıs kúni dawamında jollama beriw máselesi sheshiledi.

Qıyın sociallıq jaǵdaydaǵı hámiledar hayallar hám 3 jasqa shekemgi balası bar, jasaw ornı bolmaǵan yamasa shańaraqlıq qısımǵa ushıraǵan analar.

Rayon (qala) lıq "Insan" sociallıq xızmetler orayına yamasa onlayn túrde Birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalı (my.gov.uz) arqalı múrájat etiledi.

Hayal hám balanıń sociallıq jaǵdayı jaqsılanǵansha (ádette 6 aydan 1 jılǵa shekem), biraq bul múddet individual rawajlanıw jobası tiykarında belgilenedi.

Turaq jay, azıq-awqat, medicinalıq járdem, psixologiyalıq járdem hám anaǵa kásip-óner úyretiw arqalı onı jámiyetke integraciyalaw.

Awa, "Ana úyi"ne jaylastırılǵan hayal hám balanıń jeke maǵlıwmatlarınıń sır saqlanıwı kepillenedi.

Awa, hayal oraydan shıqqannan keyin, "Insan" orayı onıń bántligin hám sociallıq jaǵdayın monitoring etiwdi dawam ettiredi.

Bul awır sociallıq jaǵdaydaǵı hayallardı hám olardıń nárestelerin birgelikte saqlaw arqalı balanıń jetim qalıwınıń aldın alıwshı oray bolıp esaplanadı.

Qıyın sociallıq jaǵdaydaǵı (úysiz, basım astındaǵı) hámiledar hayallar hám 3 jasqa shekemgi balası bar analar.

Awa, jasaw ornı, azıq-awqat hám psixologiyalıq járdem mámleket tárepinen biypul kórsetiledi.

Awa, ananıń keleshekte erkin jasawı ushın oǵan kásip-óner úyretiw hám bántligin támiyinlewde járdem beriledi.

Tiykarǵı maqset - balanı náresteler úyine tapsırıwdıń aldın alıw hám onı shańaraq ortalıǵında saqlap qalıw bolıp tabıladı.

Tolıq mámleket támiynatındaǵı jetim balalar hám ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan balalar (sonday-aq, qáwenderlik, ámengerlik yamasa patronattaǵı balalar).

Talaban múrájat etkeninen soń, onıń sociallıq statusı tastıyıqlanıp, bir jumıs kúni dawamında elektron usınıs xatı qáliplestiriledi.

Joqarı oqıw orınlarına kiriw test sınaqlarında jetim balalar ushın ajıratılǵan ayrıqsha kvota sheńberinde tańlawda qatnasıw huqıqı beriledi.

Rayon (qala) lıq "Insan" sociallıq xızmetler orayına yamasa onlayn túrde Birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalı (my.gov.uz) arqalı.

2025-jıl 1-fevraldan baslap usınısnamalar qaǵaz kórinisinde emes, al "Sociallıq qorǵaw" MS arqalı Bilim hám mamanlıqlardı bahalaw agentligi (BMA) bazasına avtomat túrde jiberiledi.

Awa, bul jeńillik tiykarınan joqarı bilimlendiriw mákemeleriniń bakalavriat basqıshına kiriw ushın qollanıladı.

Awa, mámleketlik grant tiykarında oqıwǵa kirgen jetim balalarǵa studentlik dáwirinde stipendiya hám kiyim-kenshek ushın ayrıqsha tólemler kepillenedi.

Yaq, eger bala "Insan" orayı bazasında dizimde turǵan bolsa, sistema onıń jetimlik statusın avtomatikalıq túrde tastıyıqlaydı (2-qosımsha).

Tek ǵana shaxstıń "jetim yamasa ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan bala" statusı sistemada tastıyıqlanbaǵan jaǵdayda ǵana biykar etiledi.