Find your benefit

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 11 мартдаги 123-сон қарори билан тасдиқланган Маъмурий регламент.

Мурожаат қилинган кундан бошлаб барча ўрганишлар ва якуний қарор қабул қилиш 5 иш куни ичида амалга оширилади.

1. Ёлғиз кексалар ва ногиронлар: Парваришловчи яқинлари (фарзанд, ота-она, турмуш ўртоқ) бўлмаганлар.
2. Ёлғиз яшовчи кексалар ва ногиронлар: Яқинлари бор, лекин улар билан яшамайдиган ёки яқинлари узоқ муддат даволанишда/қамоқда бўлганлар.

Ижтимоий ходим орқали (уйма-уй юриш), "Инсон" марказига бевосита ёки электрон шаклда “Ижтимоий ҳимоя” АТ орқали.

Бу шахснинг яшаш шароитини ўрганишга берган расмий розилиги (шартномаси). Ижтимоий ходим мурожаатдан кейин 24 соат ичида у билан таништиради.

Мултидиссиплинар гуруҳ: "Инсон" маркази ходими, оилавий шифокор ва маҳалла раиси. Улар соғлиқ, моддий ҳолат ва ижтимоий фаолликни ўрганади.

Баҳолашда 116 ва ундан юқори балл тўпланиши муҳтожликни рад этишга асос бўлади. Балл қанча паст бўлса, муҳтожлик даражаси шунча юқори ҳисобланади.

Мақом берилгач тузиладиган махсус ёрдам режаси: тиббий кўрик, бепул дори-дармон, уй-жойни мослаштириш, ҳуқуқий ва ижтимоий ёрдамлар.

Ўз хоҳиши билан воз кечганда, парваришловчи шахс пайдо бўлганда, ногиронлик гуруҳи бекор бўлганда ёки 1 ойдан ортиқ муддатга чет элга кетганда.

Реестрдаги шахслар ҳар 6 ойда камида бир маротаба қайта мониторинг (баҳолаш)дан ўтказилади.

Тиббий кўрик ва тегишли соғломлаштириш чоралари 10 иш куни ичида амалга оширилиши белгиланган.

Ҳа. Регламентнинг 27-бандига кўра, индивидуал режада шахсни тиббий кўрикдан ўтказиш ва соғломлаштириш тадбири алоҳида банд сифатида кўрсатилади.

Мултидиссиплинар гуруҳ таркибидаги оилавий шифокор. У шахснинг тиббий хизматга ва дори-дармонга эҳтиёжи ҳақидаги маълумотларнинг тўғрилиги учун шахсан жавобгар (15-банд).

Мавжуд сурункали, руҳий ва юқумли касалликлар, бепул дори-дармонга муҳтожлик ва уйда тиббий хизмат кўрсатиш зарурати (15-банд).

15-бандга кўра, мултидиссиплинар гуруҳ таркибидаги шифокор шахснинг уйига бориб, унинг уйда тиббий хизматга муҳтожлик даражасини аниқлаши шарт.

Барча тиббий хулосалар ва кўрик натижалари “Ижтимоий ҳимоя” АТ (ахборот тизими)га электрон шаклда киритилади (23-банд).

Ҳар 6 ойда камида бир маротаба мониторинг ўтказилади ва шахснинг соғлиғи ҳамда тиббий эҳтиёжлари қайта баҳоланади (36-банд).

Маданий-маърифий ва ижтимоий фаолликни оширишга доир тадбирларни ташкил этиш ва мувофиқлаштириш 22 иш куни ичида кўриб чиқилиши ва режалаштирилиши белгиланган.

Матнда бу "мулоқот ва дам олиш хизматига эҳтиёж" (21-банд) ҳамда "кундалик ҳаётдаги ижтимоий фаоллигини ошириш" (27-банд) тадбирлари сифатида талқин қилинади.

14 ва 21-бандларга кўра, Multidissiplinar гуруҳ шахснинг қариндошлари, дўстлари билан мулоқоти ҳамда дам олиш хизматига бўлган эҳтиёжини алоҳида баҳолайди.

27-бандга мувофиқ, ушбу жараёнга кўнгиллилар (волонтёрлар), васийлик ва ҳомийлик қилишни хоҳловчи шахслар ҳамда маҳалла фаоллари жалб этилиши мумкин.

Ҳа. 27-бандга кўра, ўзгалар парваришига муҳтож шахснинг ижтимоий фаоллигини ошириш чора-тадбирлари тасдиқланган индивидуал ижтимоий хизматлар режасининг ажралмас қисми ҳисобланади.

Йўқ. 47-бандга кўра, шахс индивидуал режада белгиланган ҳар қандай хизматдан, жумладан маданий ёки мулоқот хизматларидан фойдаланишни рад этиш ҳуқуқига эга.

Ҳар 6 ойда ўтказиладиган мониторинг жараёнида шахснинг ижтимоий фаоллиги ва хизматлардан қониқиш даражаси қайта баҳоланади (36-банд).

Дезинфекция ва дезинсекция тадбирлари сўровнома келиб тушгандан сўнг 5 иш куни ичида амалга оширилиши белгиланган.

Ўзгалар парваришига муҳтож шахснинг яшаш жойида дезинфекция (микробларга қарши) ва дезинсекция (ҳашаротларга қарши) ишлари бепул ўтказилади.

Шахс ёки унинг қонуний вакили маҳалладаги ижтимоий ходимга ёки "Инсон" ижтимоий хизматлар марказига мурожаат қилиши кифоя.

Туман (шаҳар) Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлимлари "Инсон" маркази сўровномаси асосида ишни бажаради.

1. Шахс ёки вакилининг мурожаатига асосан.
2. Индивидуал ижтимоий хизматлар режасида ушбу тадбирни ўтказиш зарурати кўрсатилган бўлса.

Барча ўтказилган санитар тадбирлар ҳақидаги маълумотлар масъуллар томонидан “Ижтимоий ҳимоя” АТ (ахборот тизими)га киритиб борилади.

"Инсон" маркази директори ва Ижтимоий инспекция ушбу регламент талаблари ижросини назорат қилади. Норози бўлган тақдирда судга шикоят қилиш мумкин.

Ваколатли орган ("Инсон" маркази) сўровнома тушган кундан бошлаб 5 иш куни ичида жойига чиққан ҳолда далолатномани расмийлаштиради (16-банд).

Қараб туришнинг ҳақиқий ҳолати тўғрисидаги электрон маълумотлар қараб турувчи шахсга пенсия тайинлашда иш стажига киритиш учун асос бўлади (3-банд).

1. I гуруҳ ногиронлиги бўлган шахсга.
2. 18 ёшгача ногиронлиги бор болага.
3. Ўзгалар парваришига муҳтож 80 ёшга тўлган қарияларга (1-банд).

Далолатнома 12 ой муддатга расмийлаштирилади. Ҳар 6 ойда бир марта мониторинг ўтказилади (6-банд).

Йўқ, давлат хизмати кўрсатилганлиги учун тўлов ундирилмайди (9-банд).

Давлат хизматлари марказлари (ДХМ), "Инсон" маркази ходимлари ёки онлайн тарзда ЙИДХП (my.gov.uz) орқали (8-банд).

Маълумотлар нотўғри бўлса, парваришга муҳтож шахснинг розилиги бўлмаса ёки у интернат уйларига (Мурувват/Саховат) жойлаштирилган бўлса (17-банд).

80 ёшга тўлган кексалар учун муҳтожлик даражаси "Инсон" маркази ходими томонидан Бартел ва Лаутон шкалалари ёрдамида баҳоланади (7-банд).

Шахслардан бири вафот этганда, парваришга муҳтож шахс никоҳдан ўтганда (оила қурганда) ёки ҳақиқатда қараб турилмаётганлиги аниқланганда (22-23-бандлар).

Мурожаатни ўрганиш, шахснинг муҳтожлигини баҳолаш ва қарор қабул қилиш 7 иш куни ичида амалга оширилиши белгиланган.

Парвариш қилиши шарт бўлган биринчи даражадаги қариндошлари бор кексалар ва ногиронлиги бўлган шахслар (шартнома асосида).

Кундузги қатнов шаклида ижтимоий ва реабилитация хизматлари бир ойгача бўлган муддатда кўрсатилади (3-банд).

Агентлик томонидан белгиланган квоталар доирасида, фақат Марказлар жойлашган вилоят (шаҳар)да яшовчи шахсларга кўрсатилади.

Шахс ёки унинг қонуний вакили бевосита "Инсон" марказига мурожаат қилади ёки "Ижтимоий ҳимоя" АТ орқали электрон сўровнома тўлдиради.

Ҳа. Марказ ва шахс (ёки вакили) ўртасида хизматлар тури, нархи ва давомийлиги кўрсатилган икки ёки уч томонлама шартнома тузилади (37-банд).

Индивидуал парваришлаш режасига мувофиқ: реабилитация, психологик ёрдам, касбга ўргатиш (ижтимоий-меҳнат реабилитацияси) ва маданий тадбирлар.

Шартномада назарда тутилган кунларда шахснинг ўзи Марказга келиши (қатнаши) талаб этилади (52-банд).

Агар шахсда ўткир юқумли касалликлар, руҳий бузилишлар ёки сил касаллигининг фаол босқичи каби қарши кўрсатмалар бўлса (4-банд).

Мурожаатни кўриб чиқиш, эҳтиёжни баҳолаш ва мобил гуруҳни бириктириш 7 иш куни ичида амалга оширилади.

Бу Марказ мутахассисларининг (реабилитолог, психолог, ижтимоий ходим ва ҳ.к.) муҳтож шахснинг уйига бориб хизмат кўрсатишидир.

Мобил шаклда хизматлар бир йилгача бўлган муддатда кўрсатилиши мумкин (3-банд).

Марказ жойлашган туман (шаҳар) ҳудудида яшайдиган, қариндошлари бор, лекин уй шароитида реабилитацияга муҳтож шахслар.

Қариндошлари бор шахслар учун бу хизмат шартнома асосида пуллик кўрсатилади.

Индивидуал парваришлаш режасидаги реабилитация машқлари, психологик маслаҳатлар ва ижтимоий-маиший ёрдамлар.

Хизмат турига қараб Марказ томонидан шакллантириладиган малакали мутахассислар жамоаси (55-банд).

Мурожаатни кўриб чиқиш ва Марказга жойлаштириш бўйича қарор қабул қилиш 7 иш куни ичида амалга оширилади.

Парвариш қилиши шарт бўлган қариндошлари бор, аммо маълум муддат (масалан, реабилитация учун) Марказда яшаб даволанишни хоҳловчи шахслар учун.

Пуллик асосда хизмат кўрсатиладиган шахслар учун стационар шаклда бир йилгача бўлган муддат белгиланган (3-банд).

Парвариш қиладиган яқин қариндошлари ва ўз номида кўчмас мулки бўлмаган ёлғиз кексалар ва ногиронлиги бўлган шахслар (3-банд "а" кичик банди).

Шахс Марказда яшаган ҳолда интенсив реабилитация, профессионал парвариш ва ижтимоий-меҳнат терапиясини олади (46, 57-бандлар).

Қариндошлари бор шахслар учун шартнома асосида пуллик, ижтимоий ҳимояга муҳтож ёлғизлар учун эса бепул (3-банд белгиланган тоифалари).

Ҳа. Шахснинг ўзи ёки яқин қариндошларининг аризасига биноан Марказдан чиқариш ҳақида буйруқ расмийлаштирилади (67, 68-бандлар).

Бу ўзгалар парваришига муҳтож шахсларга 5 турдаги янги ижтимоий хизматларни ваучер (субсидия) асосида кўрсатишни кўзда тутувчи давлат дастуридир (2025 йил 1 июндан бошланган).

1. Уй шароитида ижтимоий-маиший ёрдам.
2. Уй шароитида қараб туриш.
3. Тиббий-ижтимоий реабилитация.
4. Кундузги қатнов асосида қараб туриш.
5. Shaxsy ёрдамчи хизмати.

Давлат ижтимоий хизматлар харажатининг бир қисмини ваучер орқали қоплаб беради. Муҳтож шахс ваучер олгач, "Оила ҳамкор" платформасидан ўзи истаган хизмат кўрсатувчини танлайди.

"Инсон" марказлари, юридик шахслар, якка тартибдаги тадбиркорлар (ЯТТ) ва ўзини ўзи банд қилган шахслар.

Улар 36 соатлик ўқув курсини битириб, 3 йил муддатга бериладиган сертификатга эга бўлишлари шарт (3-банд).

"Инсон" марказига, ижтимоий ходимга, ЙИДХП (my.gov.uz) ёки “Ижтимоий ҳимоя” АТ орқали мурожаат қилиш мумкин (7-банд).

"Инсон" маркази масъул ходими сўровномани 7 иш куни ичида кўриб чиқади ва шахснинг эҳтиёжини баҳолайди (11-банд).

Ваучер ижтимоий хизматдан 6 ойдан кўп бўлмаган муддатда фойдаланиш ҳуқуқи билан берилади (18-банд).

Хизмат кўрсатувчи ҳар куни хизматдан фойдаланган шахснинг биометрик маълумотларини (Face-ID) тизимга киритиши шарт (5-банд).

Шахс 10 иш кунида хизмат кўрсатувчини танламаса, вафот этса, хизматдан воз кечса ёки 1 ойдан ортиқ муддатга чет элга чиқса (20-банд).

Йўқ. 44-бандга кўра, паспорт ёки ИД-карталарни тиклашда давлат божи ундирилмайди.

"Инсон" маркази сўрови билан Ички ишлар органлари (паспорт/ИД-карта) ва Адлия бўлимлари (туғилганлик гувоҳномаси ва бошқалар) шуғулланади.

Судга ариза лойиҳасини тайёрлаш 5 иш куни, ҳуқуқий тушунтириш бериш эса 15 кун (43, 45-бандлар). Паспорт тиклаш қонунчиликда белгиланган муддатларда амалга оширилади.

Йўқ, нафақат шахсий паспорт, балки вояга етмаган фарзандларига гувоҳнома олиш ва мулкий ҳуқуқларни белгиловчи ҳужжатларни тиклашда ҳам ёрдам берилади (42-банд).

Яшаш шароитини баҳолаш жараёнида (19-банд) шахснинг ҳужжатлари йўқлиги аниқланади ва бу Индивидуал ижтимоий хизматлар режасига киритилади.

Шахсни тасдиқловчи ҳужжатлар (паспорт, ИД-карта) ҳамда ижтимоий ҳимоя ҳуқуқини берувчи бошқа зарур ҳужжатлар.

27-бандга кўра, бу тадбир "шахсни ижтимоий ва ҳуқуқий муҳофаза қилиш чораси" сифатида индивидуал режага киритилади.

29-бандга биноан, ижтимоий ходим ҳужжат тиклангани ёки ёрдам кўрсатилгани ҳақидаги маълумотни “Ижтимоий ҳимоя” АТга киритиши шарт.

Умумий баҳолаш жараёни (7-банддан 11-бандгача) мурожаатдан кейин бир неча иш кунида бошланади, бироқ ҳужжатни тиклашнинг ўзи тегишли органлар (ИИВ, Адлия) регламентига мувофиқ амалга оширилади.

Булар илгариги “Саховат” кексалар ва ногиронлиги бўлган шахслар учун интернат уйлари ҳамда Уруш ва меҳнат фахрийлари пансионатининг янги номи ва тизимидир (1-банд).

Умумий ҳисобда мурожаат 7 иш куни ичида тўлиқ кўриб чиқилади (2 кун "Инсон" маркази + 5 кун Махсус комиссия) (Низом, 14, 17-бандлар).

Боқувчиси (1-даражали қариндошлари) бўлмаган ва ўз номида уйи йўқ, ўзгалар парваришига муҳтож ёлғиз кексалар ва ногиронлиги бўлган шахслаar (Низом, 3-банд).

Улар пуллик шартнома асосида жойлашишлари мумкин. Бунда узоқ муддатли ёки қисқа муддатли стационар хизматлардан фойдаланиш имкони бор.

Ижтимоий реестрдаги оила аъзолари учун хизмат ҳақи имтиёзли бўлиб, улар нархнинг 20 фоизини тўлайдилар (қолган 80% давлат томонидан қопланади) (Қарор, 3-банд).

"Инсон" ижтимоий хизматлар марказига мурожаат қилинади ёки "Ижтимоий ҳимоя" АТ порталидан электрон сўровнома тўлдирилади (Низом, 10-банд).

ИҚҚМлардаги бўш ўринлар ҳақидаги маълумотлар Агентлик сайтида ва "Ижтимоий ҳимоя" АТда реал вақт режимида кўриниб туради (Низом, 5-банд).

Ҳа. Пуллик хизмат олувчилар базавий хизматлардан ташқари, қўшимча реабилитация ва парвариш хизматларини шартнома асосида ўзлари танлайдилар (Низом, 37-банд).

Фақат яшаш эмас, балки мобил (уйга бориш), кундузги қатнов ва қисқа муддатли стационар (вақтинча яшаш) шакллари ҳам мавжуд (Низом, 49-банд).

Фақатгина Низомнинг 4-бандида кўрсатилган тиббий қарши кўрсатмалар (руҳий бузилишлар, юқумли касалликлар ва ҳ.к.) мавжуд бўлгандагина рад этилиши мумкин.

Илгари бепул берилган озиқ-овқат маҳсулотлари ва шахсий гигиена товарлари ўрнига, уларнинг қиймати миқдорида ойлик пул тўлови шаклида берилади (1-банд).

Ўзгалар парваришига муҳтож бўлган ёлғиз кексалар ва ногиронлиги бўлган ёлғиз шахслар (Реестрга киритилганлар) (2-банд).

1. Озиқ-овқат маҳсулотлари;
2. Шахсий гигиена товарлари;
3. Уй-жой коммунал хизматлар ҳақи (2-банд).

Мазкур қарорга кўра, тизимни рақамлаштириш орқали бу тўловлар "проактив шакл"да (фуқародан қўшимча ҳужжат талаб этмаган ҳолда, электрон базадаги маълумотлар асосида) таййинланади (3-банд).

Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 23 мартдаги 119-сон қарори (31.05.2024 йилдаги 316-сон қарор таҳририда).

Ўзбекистон Республикасининг республика бюджети маблағлари ҳисобидан (11-банд).

Марказларда яшовчи шахсларга уларнинг шахсий сарф-харажатлари учун нафақанинг 20 фоизи миқдорида маблағ тўлаб борилади (68-банд).

Шахс вафот этганда, ёрдам олиш ҳуқуқи йўқолганда ёки доимий яшаш учун хорижга чиқиб кетганда (69-банд).